Sporcu Sağlığı Nedir?

Spor sizin en büyük tutkunuz. Düzenli olarak spor yapıyorsunuz veya spor yapmak en büyük hayaliniz. Arkadaşlarınızla halı sahada maç yapmaktan keyif alıyor ya da tatil günlerinde basketboldaki yeteneklerinizi sergilemeye çalışıyorsunuz. Ancak spor yaparken sakatlanma riskiniz olduğunu biliyor musunuz? Hem profesyonel hem de amatör sporcular için spor yaralanmaları, günümüz tıbbının önemli uzmanlık alanlarından biridir.

Spor yapmayı düşünen kişilerin mutlaka bir doktora danışmaları ve ilgilendikleri spor dalına yönelik risk faktörlerinin belirlenmesi önerilir. Özellikle genç yaşta spora başlarken doktorların spor branşı seçiminde rehberlik etmeleri büyük önem taşır.
 

Spor Yaralanmaları ve Riskli Dallar

Futbol, rugby, buz hokeyi gibi sporlar, en yüksek risk taşıyan dallar arasında yer alır. Sakatlanma sıklığı açısından en riskli sporların başında futbol gelir. Bunu rugby, buz hokeyi ve basketbol gibi temas sporları takip eder. Sakatlanma şiddeti açısından ise motosiklet, araba yarışı ve kayak gibi yüksek hızlı sporlar öne çıkar.
 

Futbol: En Riskli Spor

Yumuşak doku travmaları, en sık görülen spor sakatlanmaları arasında yer alır. Kas ve iskelet yaralanmaları daha çok alt ekstremitelerde görülür. Direkt temas sporları arasında futbol, en fazla yaralanma riskine sahip sporlardan biridir. Yaralanmaların yaklaşık %50'si direkt temas nedeniyle oluşur. Yaralanmaların %30'u ise faullerden kaynaklanır. Defans oyuncuları, diğer oyunculara göre daha sık yaralanma riski taşır. Futbolda yaralanmaların çoğu alt ekstremitelerde görülür ve bu oran %56-76 arasında değişir. Üst ekstremite yaralanmaları %23 ve kafa travmaları %14 oranında görülür.
 

Spor Yaralanmalarının Tanısı Nasıl Konulur?

Spor sakatlıklarının tanısı, tecrübeli hekimlerin detaylı bir hikaye alarak yaralanmanın oluş mekanizmasını ve sporcuya verebileceği hasarı tahmin etmeleri ile başlar. Fizik muayene ve gerekli görüntüleme teknikleri ile tanı kesinleştirilir. Spor yaralanmaları genellikle kas ve iskelet sistemini ilgilendirir. Görüntülemede kemik yapıyı göstermek için röntgen ve tomografi, yumuşak dokuları göstermek için ise MR kullanılır.
 

Tedavi Nasıl Yapılır?

Spor yaralanmalarının tedavisinde amaç, sporcuyu en kısa sürede en iyi performansla spora döndürmektir. Tedavi, konservatif ve cerrahi olarak ikiye ayrılır.

Medikal ve fizik tedavi, konservatif tedavinin bölümleridir. Kas ve iskelet sisteminin yaralanmalarında, hangi yöntem tercih edilirse edilsin, tedavide istenen; iyileşme sürecinde oyuncunun esnekliğini ve eklem hareket genişliğini korumak, kas gücünde ve direncinde azalmaya neden olmadan spora en kısa sürede dönebilmesini sağlamaktır. Cerrahi tedavi, sporcuyu konservatif tedaviden daha kısa sürede veya daha iyi performansla spora döndürebilecekse tercih edilir. Spor travmatolojisi açısından son yıllarda kaydedilen gelişmeler; kondroplasti, serbest kıkırdak nakli, artroskopinin farklı eklemlere uygulanabilirliği, menisküs dikişleri ve bağ ameliyatlarında yeni teknikler olarak özetlenebilir.