Diz Protezi Ameliyatı

Diz kireçlenmelerinde fizik tedavi veya ilaçlar etkisiz kalmışsa, en etkili çözüm diz protezi ameliyatıdır. Tüm cerrahi müdahalelerde olduğu gibi, bu işlem de anestezi gerektirir. Epidural ya da spinal anestezi ile hastanın belden aşağısı uyuşturulur.

Ameliyat, dizin ön yüzünden yapılan bir kesiyle başlar ve diz eklemine ulaşılır. Eklemdeki femur, tibia ve patella kemiklerinin aşınmış kıkırdak dokuları ince bir kemik tabakasıyla birlikte çıkarılır. Ardından, uygun boyutlarda seçilen protez, kemik çimentosu (polimetil metakrilat) kullanılarak kemik yüzeylere yerleştirilir.
 

Diz Protezi Kimler İçin Uygundur?

Diz protezi her hasta için uygun olmayabilir. Ameliyat kararı verirken doktor, hastanın hikayesini, yaşını, yaşam tarzını ve hareketliliğini değerlendirir. Genellikle ilk tercih ameliyat dışı tedavilerdir. Ancak şiddetli ağrı ve hareket kısıtlılığı yaşayan hastalarda diz protezi ameliyatı en etkili yöntemdir.
 

Diz Protezi Gerektiren Durumlar

Diz ekleminde kireçlenme (gonartroz) çeşitli nedenlerle oluşabilir. Yaşlanma, fazla kilo, eklem yaralanmaları, romatizmal hastalıklar ve enfeksiyonlar kireçlenmeye neden olabilir. Bu durumlarda diz protezi ameliyatı düşünülür, ancak aktif enfeksiyon durumunda ameliyat yapılmaz.
 

Diz Protezinin Ömrü

Modern cerrahi teknikler ve gelişmiş protez tasarımları sayesinde, diz protezlerinin ömrü 15-20 yıla kadar uzamıştır. Protezler zamanla aşınabilir veya gevşeyebilir, bu durumda ikinci bir ameliyatla yeni protez takılabilir. Ancak ikinci protezin ömrü genellikle daha kısa olur. Düzenli muayene ve röntgen kontrolleri ile protezin durumu takip edilmelidir.
 

Diz Protezinde Kilo ve Yaş Faktörü

Genç hastalara genellikle diz protezi uygulanmaz. 60 yaş üstü hastalarda protez daha sık tercih edilir. Gelişen teknoloji sayesinde, protezler artık daha dayanıklı ve uzun ömürlüdür, bu nedenle 50 yaşından itibaren ihtiyaç duyulduğunda kullanılabilir. Aşırı kilolu hastalar da protez ameliyatına uygun olabilir, ancak ameliyat riskleri dikkatle değerlendirilmelidir.
 

Diz Protezi Ameliyatının Riskleri

Ameliyatın riskleri arasında enfeksiyon, damar pıhtısı ve mekanik problemler bulunur. Enfeksiyon riski düşük olsa da koruyucu antibiyotikler ve iyi ameliyathane koşulları önemlidir. Damar pıhtıları, özellikle uzun süre hareketsiz kalan hastalarda risk oluşturur. Bu riski önlemek için ameliyat sonrası pıhtılaşma önleyici ilaçlar kullanılır ve hastaların hızlı hareket etmesi teşvik edilir.
 

Diz Protezinin Alternatifleri

Diz ekleminde aşırı bozulma olan hastalar için eklem dondurma ameliyatı yapılabilir. Ancak iki dizinde de sorun olan hastalarda bu yöntem tercih edilmez. Günümüzde, hareket kısıtlılığına neden olmayan diz protezleri daha yaygın olarak kullanılır.
 

Diz Protezi Ameliyatı Süreci

Ameliyat kararından sonra, hastanın genel sağlığı değerlendirilir. Genel anestezi veya belden aşağısı uyuşturma ile yapılan ameliyat sırasında, hasarlı eklem yüzeyleri temizlenir ve protez yerleştirilir. Ameliyat sonunda küçük bir yara izi kalabilir.
 

Ameliyat Sonrası Bakım

Ameliyattan sonra hasta, genellikle 3. gün taburcu edilir. Evde yürüteçle yürümeye, egzersiz yapmaya ve ilaçlarını düzenli kullanmaya devam eder. Pansuman 3 günde bir yapılır ve yara bölgesi suyla temas ettirilmez. Ameliyattan 21 gün sonra dikişler alınır ve varis çorabı çıkarılır. Altı hafta sonra kontrol için hastaneye gidilir.
 

Ameliyat Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler

• Ani ve bilinçsiz hareketlerden kaçınılmalıdır.
• Uzman tarafından verilen ilaçlar düzenli kullanılmalıdır.
• Fizik tedavi seansları aksatılmamalıdır.
• Düzenli yürüyüş yapılmalıdır.
• D vitamini ve kalsiyum açısından zengin besinler tüketilmelidir.
• İlk muayeneye kadar banyo yapılmamalıdır.
• Kan sulandırıcı ilaçlar doğru bir şekilde kullanılmalıdır.
• Merdiven inip çıkma ve çömelme gibi hareketlerden kaçınılmalıdır.